Het zesde fundament zegt dat het fenomeen ‘profetie’ bestaat.

Vroeger dacht ik dat Hasjeem bij voorkeur ongeleerde personen selecteerde (met altijd een simpel beroep) om zijn boodschap te verkondigen en de toekomst te voorspellen, en dat deze personen altijd heel serieus waren.

De Rambam schetst een radicaal ander beeld.

Volgens hem is profetie een haast natuurlijk gevolg van mentale, fysieke en morele perfectie. Als een mens na intensieve training die perfectie bereikt, is het afhankelijk van de wil van Hasjeem of hij (of zij!) profetie ontvangt. En als dat gebeurt, wordt hij een ander mens:

Dan zult u worden gegrepen door de geest van de Eeuwige en ook in vervoering raken, en u zult een ander mens worden.— 1 Sjmoeëel (Samuel) 10:6

Na deze transformatie kan een profeet dingen weten die menselijkerwijs onmogelijk zijn, zoals de toekomst van het volk Israël: haar verspreiding over de hele wereld en de heroprichting van haar staat, duizenden jaren later (zie Deuteronomium 28-30).

Profeten gebruikten hun verbeeldingsvermogen om zich zo veel als mogelijk de openbaring bij Sinai of bijvoorbeeld de dienst in de tempel voor te stellen. Vandaar dat ze vaak simpele beroepen hadden: zonde om zo’n verfijnd instrument als je brein in te zetten om geld te verdienen.

Profetie heeft dus meer te maken met de perfectie van een mens dan met het voorspellen van de toekomst. Van de 1,2 miljoen profeten die Israël volgens de Talmoed gekend heeft – waarvan 600.000 mannen en 600.000 vrouwen – zijn er slechts een aantal in de Tanach (Joodse Bijbel) opgenomen.

Mentale perfectie wil onder andere zeggen dat hij wiskunde en natuurkunde goed beheerst en daarmee beschikt over een gedegen, wetenschappelijke opleiding en een kritische geest. Morele perfectie wil zeggen dat hij zich niet laat leiden door dierlijke verlangens en ijdele ambities, maar zijn lichamelijke impulsen en emoties volledig de baas is.

Moet je je voorstellen dat Hasjeem een ongemanierde boer zou gebruiken om zijn boodschap te verkondigen… Achteraf bezien toch eigenlijk wel een hele gekke gedachte, niet? Inderdaad. Daarom kwamen alleen de knapste koppen in het land in aanmerking voor profetie.

Dit alles betekent niet dat een profeet de hele tijd serieus loopt te zijn, want in zo’n staat is profetie niet eens mogelijk! Profetie kun je alleen bereiken als je vrolijk en opgewekt bent. Volgens de verhalen zouden profeten ook anderen vermaken wanneer ze maar konden door bijvoorbeeld op bruiloften met fakkels te jongleren. Zelf hadden ze vaak muzikanten nodig of ze speelden zelf een instrument.

Als u ten slotte terugkomt in Gibea-Elohim, zult u in de buurt van de stad, bij de Filistijnse wachtpost, een stoet profeten tegenkomen die in vervoering van de offerhoogte afdaalt, voorafgegaan door muzikanten met harpen, tamboerijnen, fluiten en lieren.— 1 Sjmoeëel 10:5

Om die reden ontving Jaäkob geen profetie zolang hij rouwde om het verlies van Joseef. En om dezelfde reden kan er in galoet (diaspora) geen profetie zijn.

Het volk zal zwerven van de ene zee naar de andere, en dwalen van het noorden naar het oosten om de woorden van de Eeuwige te zoeken, maar ze zullen die niet vinden.— Amos 8:12

Nu haar koning en leiders onder vreemde volken leven, is het onderricht van haar priesters verdwenen; haar profeten ontvangen niet langer visioenen van de Eeuwige.— Echa (Klaagliederen) 2:9

Dat er in Israël weer snel vrolijke en geniale profeten op mogen staan!

Nieuwsbrief

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte.